Nieuwe maan

Wat heeft de maan met Gods feesten te maken?

Zon, maan en sterren zijn geschapen om de agenda en feesten te markeren. In Genesis 1:14 staat: En God zei: Laten er lichten zijn aan het hemelgewelf om scheiding te maken tussen de dag en de nacht; en laten zij zijn tot aanduiding van de feesten (moadim) en van dagen en jaren.

Het Hebreeuwse woordje moadim verwijst naar vastgestelde tijden om samen te komen en te vieren. Precies hetzelfde woordje wordt in Leviticus 23 gebruikt. Dat is het hoofdstuk waarin alle belangrijke Bijbelse feesten door God ingesteld worden. In Leviticus 23:2 staat namelijk: Spreek tot de Israëlieten en zeg tegen hen: De feestdagen (moadim) van de Heer, die u moet uitroepen, zijn heilige samenkomsten. Dit zijn Mijn feestdagen.

Dit laat zien dat een belangrijke functie van de hemellichamen is om Gods feesten aan te kondigen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de nieuwe maan (als hij helemaal ‘leeg’ is) in de Bijbel gevierd wordt. Op verschillende plekken in de Bijbel wordt over deze nieuwemaanvieringen gesproken (Num. 28:14, 1 Sam. 20, 2 Kon. 4:23, Psalm 81:4, Jes. 66:23, Ezech. 46:1,6, Amos 8:5 en Kol. 2:16).

Hoe wordt de nieuwe maan in de Bijbel gevierd?

  1. Met bazuingeschal (Psalm 81:4)
  2. Met extra offers (Num. 28:14, Ezech. 46:6)
  3. Met een heilige samenkomst (in Jeruzalem)(Jes. 66:23, Ezech. 46:1)
  4. Niet kopen of verkopen, rusten van werk (Amos 8:5, Ezech. 46:1)
  5. Met twee feestmaaltijden (1 Sam. 20)

We zien hierin verschillende overeenkomsten met andere feesten. Zo wordt het nieuwe burgerlijke jaar met Bazuinenfeest ook aangekondigd door bazuingeschal (Lev. 23:24). Dus zowel het nieuwe jaar als de nieuwe maand worden door bazuingeschal aangekondigd.

Maar we zien vooral overeenkomsten met de shabbatsviering. Met de shabbat werden er ook extra offers gebracht (Num. 28:9-10). Op de shabbat was er altijd een heilige samenkomst (Luk. 4:16). Op de shabbat mocht niet gekocht of verkocht worden: er werd van werk gerust (Ex. 20:10, Amos 8:5). En aan het begin en einde van de shabbat wordt er altijd een speciale maaltijd gevierd.

Het mag dan ook niet verbazen dat in 6 van de 8 teksten over de nieuwe maan, ook de shabbat genoemd wordt. De nieuwe maan en de shabbat worden steeds in één adem genoemd. Ze zijn nauw met elkaar verbonden. Je zou kunnen stellen dat de nieuwe maan de shabbat van de maand is.

Als extraatje: de Bijbelse kalender is een combinatie van een zon- en een maankalender. In principe zijn de maanden gebaseerd op de maanstanden. De maanden duren dus ongeveer 28,5 dag. Gezien de maancyclus niet gelijk loopt met de zonnecyclus, wordt er eens in de zoveel jaar een extra maand ingelast, om weer gelijk te lopen met de zonnestand. De Bijbelse feesten zijn van oorsprong namelijk oogstfeesten. Deze moeten dus wel in het voorjaar en najaar blijven vallen. Ze hebben dus, naast een vaste tijd in de maancyclus, ook een vaste tijd in de zonnecyclus nodig.

 

© Jan-Willem van den Bosch